Zapala go do swego pomysłu. Dyrektor czuje, że jest depozytariuszem dzieła życia Poznańskiego i to daje mu siłę, do pokonywania kolejnych trudności.
Podczas procesu ujawniają się racje wielu stron: Urzędników, Robotników, Robotnic, Tałatajstwa i Prokuratora. Wszystkie te racje są często przeciwstawne. Dyrektor broni się, Prokurator bezlitośnie żąda kary, nazywając go złodziejem i chce, by mieszkańcy Łodzi zapomnieli o nim – wymazali go z pamięci. Zeznaje również Zofia, która opłakuje koniec ery łódzkich fabryk i chwały Łodzi jako miasta włókniarek. Prosi Dyrektora, by płakał wraz z nią. Oboje rozumieją tragizm tego, że ludzkie życie i to, co po nim zostaje, będzie surowo oceniane przez następne pokolenia. Dyrektor broni się w ostatniej mowie – uchronienie fabryki dało nowe życie temu miejscu, symbolowi miasta, a zarazem temu, co pozostało po żydowskiej społeczności – ta spuścizna żyje, jest w tkance miasta, nie stała się martwym prochem i cmentarzem („Fabryka ożyje / Da schronienie artystom / – Strzemiński, Kobro spoczną obok siebie / W miłości / W muzeum sztuki / Widzę: / Kino, teatr, sklepy, fontanny, plac pełen ludzi / Powietrze / Ogień / Woda / Ziemia / Wszystkie żywioły / W zgodzie”).