Niektóre publikacje określają gnomy jako rozległy gatunek, który obejmuje inne dobrze znane osobniki pod innymi nazwami: gremlin itp.
Gnomy w fantastyce W literaturze i grach fantasy gnomy są najczęściej spokrewnionymi z krasnoludami, istotami o niewielkim wzroście, obdarzonymi wysokimi zdolnościami technicznymi. Gnomy zgadzające się z powyższym opisem występują w książkach Andrzeja Sapkowskiego i w grze Warcraft oraz World of Warcraft.
Literatura Tolkien
We wczesnych utworach J.R.R. Tolkiena, np. w Księdze zaginionych opowieści, gnomy to inna nazwa Ñoldorów, jednego z rodów elfów. Jest to najmądrzejsza grupa elfów, która nawiązuje do greckiego słowa „gnome”, oznaczającego „myśl, inteligencję”. Później jednak, Tolkien zrezygnował z tego terminu ze względu na skojarzenia tego słowa z krasnoludami.
Jacek Piekara
W tomie opowiadań Jacka Piekary Ani słowa prawdy gnom pojawia w opowiadaniu Nie wszystko złoto, co się świeci (i na odwrót). Także tam gnomy są istotami niskiego wzrostu, niezwykle długowiecznymi (spotkany przez maga Arivalda miał z pewnością ponad 400 lat, ale prawdopodobnie znacznie więcej) oraz posiadały wyjątkową pamięć (wspomniany gnom przeczytał i zapamiętał co do słowa 1473 pozycje). Były przy tym bardzo strachliwe, wierząc że wszystkie inne rasy pragną wykorzystać je do swoich celów.
J. K.