Opis Obraz przedstawia siedzącego mężczyznę na tle dekoracyjnej draperii. Mężczyzna, z opuszczoną głową na piersi i zmarszczonym czołem, spogląda w nieokreśloną przestrzeń. Ramiona układa wzdłuż ciała, niezgrabnie składając ręce na kolanach. Ubrany jest w ozdobną koszulę, ciemną kamizelkę i marynarkę z wpiętym do butonierki mniszkiem lekarskim o długiej łodydze. Na dekoracyjną tkaninę pada cień głowy mężczyzny w kształcie ludzkiej czaszki. W lewym górnym rogu obrazu znajduje się sygnatura artysty i napis Totenmesse, wywodzący się z języka niemieckiego i oznaczający mszę żałobną.
Analiza thumb|Wojciech Weiss, Student, 1897, Zamek Królewski na Wawelu Melancholik jest często porównywany do innego obrazu artysty, Studenta z 1897 roku. Obrazy te łączy podobny sposób kadrowania i układ kompozycyjny – poza oraz ułożenie rąk i głowy postaci. Podobnie jak w przypadku Studenta artysta przedstawia młodego mężczyznę bliżej prawej krawędzi obrazu, ukośnie do widza, uwydatniając tym samym jego lewy profil. Mężczyźni siedzący w odosobnieniu patrzą przed siebie, unikając kontaktu wzrokowego z widzem. To, co wyróżnia oba portrety, to sposób, w jaki skomponowano tło. Weiss przedstawił studenta na dworze w otoczeniu kwiatów, natomiast Antoniego w pracowni na tle tkaniny ozdobionej motywem floralnym.