W filozofii analitycznej i informatyce (nie)przejrzystość referencyjna jest cechą konstruktów lingwistycznych, a co za tym idzie, języków. Konstrukcję językową nazywamy przejrzystą referencyjnie, gdy dla dowolnego zbudowanego z niej wyrażenia zastąpienie podwyrażenia innym, oznaczającym tę samą wartośćTutaj wartość jest denotacją (zwaną także znaczeniem, przedmiotem lub odniesieniem) wyrażenia, a nie wynikiem procesu ewaluacji kodu. nie powoduje zmiany wartości wyrażenia. W przeciwnym razie, mamy do czynienia z wyrażeniem nieprzejrzystym referencyjnie. Każde wyrażenie zbudowane na podstawie referencyjnie nieprzejrzystej konstrukcji językowej stwierdza coś na temat podwyrażenia, podczas gdy każde wyrażenie zbudowane na podstawie referencyjnie przejrzystej konstrukcji językowej stwierdza coś nie dotyczącego podwyrażenia, co oznacza, że podwyrażenia są „przejrzyste” względem wyrażenia, pełniąc jedynie rolę „odniesień” do czegoś innego. Na przykład wyrażenie „_ był mądry” jest referencyjnie przejrzyste (np. Sokrates był mądry jest równoznaczne z Założyciel filozofii zachodniej był mądry), ale „_ powiedział _” jest referencyjnie nieprzejrzyste (np.