20 maja 2005 roku dostał nagrodę Złotej Piłki od regionalnej gazety Le Progres, która jest przyznawana dla najlepszego piłkarza sezonu w Olympique Lyon, pokonując Crisa oraz Mahamadou Diarrę.
Chelsea „Chciałem jego pozyskać, ponieważ szukałem gracza, który załatał by lukę w bardzo silnym zespole na każdej pozycji.” „Jest młody, bardzo ambitny, jest takim piłkarzem, jakiego chcieliśmy mieć.”–José Mourinho na temat Essiena W maju 2005 Chelsea złożyła ofertę kupna Essiena, jednak Olympique ją odrzucił. The Blues składali oferty opiewające na: 10; 16,75; 18 oraz 21 milionów funtów, jednak żadna z nich nie została przyjęta. Ostatecznie, po ponad trzech miesiącach negocjacji, 19 sierpnia 2005 za kwotę 24,4 miliona funtów Essien przeszedł do Chelsea. Klub pobił zarazem swój rekord klubowy, który w 2006 został ponownie poprawiony poprzez zakupienie za 30 milionów Andrija Szewczenki. Pomocnik stał się za to najdroższym afrykańskim graczem.