Marija Aleksandrowna Uljanowa (; z domu Błank; ur. w Petersburgu, zm. 25 lipca 1916) – rosyjska nauczycielka, matka bolszewickiego rewolucjonisty Włodzimierza Lenina.

Życiorys Urodziła się w Sankt Petersburgu jako Marija Aleksandrowna Błank, będąc jednym z sześciorga rodzeństwa. Jej ojciec, , był zamożnym lekarzem. Niektórzy badacze twierdzą, że był to Żyd nawrócony na prawosławie, inni zaś wskazują, że w rzeczywistości był potomkiem niemieckich kolonistów zaproszonych do Rosji przez Katarzynę II. Istnieją źródła wskazujące na to, że był przechrztą i urodził się jako Srul Mojsiewicz Błank lub Izrail Mojsiewicz Błank. Jednak część historyków twierdzi, że był to inny mężczyzna o tym samym nazwisku. Jej matka, Anna Iwanowna Groschopf, była córką pół-Niemca, pół-Szweda Johana Groschopfa i szwedzkiej luteranki, Anny Östedt.

W 1838 roku zmarła matka Uljanowej i jej ojciec zwrócił się do swojej szwagierki, Jekateriny von Essen, z prośbą o pomoc w wychowaniu dzieci. Razem kupili wiejską posiadłość pod Kazaniem i przenieśli się tam z rodziną.

Uljanowa kształciła się w domu, studiując język niemiecki, francuski i angielski, a także literaturę rosyjską i zachodnią. W 1863 roku zdała egzamin eksternistyczny i została nauczycielką w szkole podstawowej.