I Batalion Wolonterów płk. Jana Rafałowicza – polski oddział piechoty wchodzący w skład wojsk powstańczych okresu insurekcji kościuszkowskiej.
Formowanie i walki Batalion został sformowany w Warszawie na przełomie kwietnia i maja 1794 przez płk. Jana Rafałowicza. 20 kwietnia Rada Zastępcza Tymczasowa opublikowała zarządzenie w sprawie rekrutacji trzech jednostek wolonterskich. Zezwolenie na rekrutację wydane Rafałowiczowi obejmowało cyrkuły I (staromiejski) i II (nowomiejski). Do 28 maja zwerbowano 253 ludzi. 2 czerwca 148 z nich odesłano na Pragę do obozu gen. mjr. Karola Sierakowskiego, a resztę przekazano oddziałom regularnym. Rafałowicz werbował jednak dalej i 22 czerwca miał już 266 głów. Rekruci pochodzili między innymi z zaciągu 5-dymowego. Tak sformowany batalion wszedł w skład dywizji gen. mjr. Sierakowskiego i ruszył przeciw korpusowi Derfeldena. Na przełomie sierpnia i września do batalionu Rafałowicza wcielono około 300 żołnierzy milicji pieszej województwa brzeskiego ppłk. Kuleszy i liczył on wtedy 557 żołnierzy. 19 września w bitwie pod Terespolem jednostka straciła 3 oficerów, 16 podoficerów i 334 szeregowych. 27 września, stacjonujący w obozie pod Wiszniowem, batalion liczył 202 żołnierzy, w tym 102 chorych i rannych. Po bitwie pod Maciejowicami początkowo nie wrócił do szeregu nikt.