Dodatkowe miasta metropolitalne Oprócz miast metropolitalnych, we Włoszech funkcjonują także nowe jednostki administracyjne, które tak naprawdę nie są miastami metropolitalnymi: wolne konsorcja miejskie (na Sycylii) oraz regionalne organy decentralizacyjne (we Friuli-Wenecji Julijskiej).

Wolne konsorcja miejskie są wielkoobszarowymi organami terytorialnymi posiadającymi autonomię ustawową, regulacyjną, administracyjną, podatkową i finansową. Natomiast regionalne organy decentralizacyjne są organami funkcjonalnymi regionu Friuli-Wenecja Julijska o specjalnym statusie. Wolne konsorcja miejskie Nazwa wolnego konsorcjum miejskiego Skrót Region Powierzchnia(km²) Populacja Gęstość zaludnienia(os./km²) Liczba gmin Data utworzenia Agrigento AG Sycylia 3052.59 412 472 135.12 43 4 sierpnia 2015 Caltanissetta CL 2138.37 248 699 116.3 22 4 sierpnia 2015 Enna EN 2574.7 153 589 59.65 20 4 sierpnia 2015 Ragusa RG 1623.89 319 350 196.66 12 4 sierpnia 2015 Syrakuzy SR 2124.13 383 321 180.46 21 4 sierpnia 2015 Trapani TP 2469.62 411 727 166.72 25 4 sierpnia 2015 Regionalne organy decentralizacyjne Nazwa regionalnego organu decentralizacyjnego Skrót Region