mały|350x350px| Porównanie planowanych i rzeczywistych zmian terytorialnych w ramach paktu Ribbentrop-Mołotow. Strefy wpływów i nabytki terytorialne Związku Radzieckiego oznaczono kolorem pomarańczowym. Związek Radziecki wystosował ultimatum wobec Litwy przed północą 14 czerwca 1940 roku. Sowieci, posługując się formalnym pretekstem, zażądali, aby nieokreślonej liczbie żołnierzy radzieckich zezwolono na wjazd na terytorium Litwy i aby został utworzony nowy, prosowiecki rząd (później znany jako Rząd Ludowy). Ultimatum i późniejsze włączenie Litwy do Związku Radzieckiego wynikały z podziału Europy Wschodniej na niemiecką i sowiecką strefę wpływów, ustalonego w pakcie Ribbentrop-Mołotow z sierpnia 1939 r. Litwa wraz z Łotwą i Estonią znalazła się w strefie wpływów Związku Radzieckiego. Zgodnie z traktatem o wzajemnej pomocy między Litwą a ZSRR z października 1939 r. Litwa zgodziła się na stacjonowanie około 20 000 żołnierzy radzieckich w bazach na Litwie w zamian za otrzymanie części Wileńszczyzny (dawniej terytorium Polski). Dalsze działania Związku Radzieckiego mające na celu ustanowienie dominacji w strefie wpływów zostały opóźnione przez wojnę zimową z Finlandią i wznowione wiosną 1940 r., gdy Niemcy dokonywały szybkich postępów w Europie Zachodniej.