W pierwszych latach po II wojnie światowej obiekty przeniesione do parku im. Tadeusza Kościuszki w Katowicach pozostawały bez należytej opieki. Nie podejmowano również żadnych prac mających na celu dalszą rozbudowę muzeum, choć problematyka ochrony zabytków budownictwa drewnianego pozostawała obecna w środowiskach muzealniczych i konserwatorskich regionu.
Faza projektowa (1952–1963) Do idei muzeum na wolnym powietrzu powrócono na początku lat 50. XX wieku. W 1952 roku podczas XXVII Walnego Zgromadzenia Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Stalinogrodzie (ówczesna nazwa Katowic) zgłoszono wniosek dotyczący utworzenia takiej instytucji w obrębie nowo powstającego Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku.
W 1953 roku rozpoczęto systematyczne badania terenowe ukierunkowane na dokumentację folkloru, budownictwa i strojów ludowych Górnego Śląska. Prace te prowadzili m.in. prof. Mieczysław Gładysz i dr Józef Ligęza, a uczestniczyli w nich etnografowie z Bytomia, Gliwic i Bielska-Białej. W 1955 roku ustalono, że pod budowę muzeum zostanie przeznaczona wschodnia część Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku, pomiędzy kolejką młodzieżową a zabudowaniami kolonii Agnieszki. Wcześniej rozważano jeszcze powrót do rozbudowy muzeum na terenie Parku Kościuszki w Katowicach.