Homo habilis (człowiek zręczny) – kopalny gatunek człowieka (Homo) z podrodziny Homininae, pochodzący z Afryki Wschodniej, sprzed ok. 2,5–1,7 mln lat, który razem z innymi gatunkami ludzi, szympansami, gorylami i orangutanami współtworzył rodzinę człowiekowatych (Hominidae).

Homo habilis stanowił pierwszy etap w rozwoju rodzaju Homo, stając się w linii prostej praprzodkiem gatunku Homo sapiens. Gatunek ten żył równolegle z australopitekami przez prawie milion lat (od 2,5 do 1,7 miliona lat temu). Po raz pierwszy został odkryty i udokumentowany w 1959 roku przez Louisa i Mary Leakeyów, w wąwozie Olduvai (na granicy Kenii i Tanzanii). Pojawiły się także w nauce propozycje, by usunąć H. habilis z rodzaju Homo ale zostały one powszechnie odrzucone.

Wygląd i cechy Wzrost 110 do ok. 135 cm, masa ok. 45 kg, pojemność mózgoczaszki do 750 cm³ (lepiej rozwinięty system naczyń krwionośnych zasilających mózg), twarzoczaszka wysunięta do przodu, wały nadoczodołowe, rozbudowana żuchwa, niskie czoło, drobne uzębienie, zbliżone morfologicznie do uzębienia Homo sapiens. H. habilis poruszał się i dojrzewał w podobny sposób, co Australopithecus.