thumb|Pałac Czartoryskich w Puławach, siedziba szkoły w latach 1842–1862 thumb|Jadalnia w budynku głównym instytutu w Warszawie, późniejsza sala posiedzeń Sejmu thumb|Jedna z sal lekcyjnych thumb|Pracownia nauk ścisłych thumb|Sypialnia uczennic thumb|Uczennice pod budynkiem szkoły thumb|Aleja w ogrodzie szkolnym Aleksandryjsko-Maryjski Instytut Wychowania PanienŁukaszewska A.: Sprawozdanie z konferencji naukowej „Fundamenty Niepodległej. Sejm Ustawodawczy (1919–1922)”, Warszawa, 8 II 2019 r. „Dzieje Najnowsze” 2019, 2: 345., Instytut Aleksandryjsko-Maryjski Wychowania Panien, także Instytut Szlachetnie Urodzonych Panien () – żeńska państwowa szkoła średnia działająca pod różnymi nazwami od 1825 do 1915 w Królestwie Polskim. Instytut był najstarszą państwową na ziemiach polskich.
Opis Początki instytutu przypadają na maj 1825, gdy w Warszawie otwarto utworzony przez Rządową Komisję Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Instytut Guwernantek (spotyka się też nazwę Szkoła GuwernantekDormus 2015, s. 32.), prowadzący roczne kursy. W listopadzie następnego roku zmienił on nazwę na Instytut Rządowy Wychowania Płci Żeńskiej (według innego źródła Instytut Rządowy Wychowania Panien), z czym wiązało się też wydłużenie nauki do 3 latSchiller 1994, s.