Nigdy… nie wolno!… nie!…
Mówił to jednym tchem, chrapliwie. Zdjął machinalnie kapelusz i miął go w ręku, tarł i szarpał. Przepocone włosy oblepiły mu czoło; oczy (...) (s.17) jaki zostaje nawiązany między Zofią i Adamem komplikuje fakt, iż Zofia oraz Wanda są siostrami oraz to, iż Zofia jest zamężna (z Wiktorem Jaksą-Śmierkowskim)Jak wynika z treści opowiadania..
Oprócz perypetii uczuciowo-erotycznych, w utworze zasygnalizowane jest też problematyka sytuacji ekonomicznej zubożałej szlachtyW Dziennikach Żeromskiego, znajdziemy charakterystykę stosunków społecznych na wsi oraz interesujące opisy kondycji finansowej i umysłowości deklasującej się, a po części już zdeklasowanej, ubogiej szlachty. (obywatel -ziemianin Wiktor) oraz relacji społeczno-ekonomicznych z ŻydamiJak wynika z treści opowiadania..
Miejscem akcji jest szlachecka willa (oraz jej bezpośrednie okolice, m.in. nieodległy las) nieopodal miasteczka Trebizondów.