thumb|240px|Pomnik upamiętniający uczestników bitwy o Bydgoszcz Bitwa o Bydgoszcz – starcie zbrojne mające miejsce w dniach 23–27 stycznia 1945 roku między oddziałami 1 Armii Wojska Polskiego i Armii Czerwonej a wojskami niemieckimi i łotewskimi, zakończone wyzwoleniem Bydgoszczy spod władzy reżimu III Rzeszy.
Przebieg działań bojowych Ofensywa styczniowa Armii Czerwonej, która ruszyła 12 stycznia 1945, spowodowała, że wojska 1 Armii Wojska Polskiego i Armii Czerwonej dotarły po kilku dniach pod Bydgoszcz. Nastąpiło to wieczorem 22 stycznia, po wcześniejszym przełamaniu niemieckich pozycji nad Wisłą i kilku dniach działań pościgowych. Reżim III Rzeszy do obrony miasta postanowił wykorzystać oddziały niemieckiego XXXXVI Korpusu Pancernego i XXVII Korpusu Piechoty oraz 15 Dywizję Grenadierów SS Lettland złożoną z ochotników łotewskich.
Dowództwo wojsk polskich i radzieckich zaplanowało użyć do zdobycia miasta jednostek 1 Armii Wojska Polskiego oraz 2 Gwardyjskiej Armii Pancernej i 47 Armii. Wśród jednostek polskich do ataku i zdobycia miasta użyto m.in. 8 Pułku Piechoty, 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte, 1 Warszawskiej Brygady Kawalerii i 7 Dywizjonu Artylerii Pancernej.