Pollice verso – obraz olejny namalowany przez francuskiego malarza i rzeźbiarza Jeana-Léona Gérôme’a w 1872 roku, znajdujący się w zbiorach w amerykańskim mieście Phoenix w stanie Arizona.

Opis Pollice verso, łacińskie określenie oznaczające „odwróconym kciukiem”, to tytuł obrazu przedstawiającego pojedynek gladiatorów w rzymskim Koloseum. Gérôme, znany ze swoich historycznych obrazów narracyjnych, zaczął malować to dzieło przed 1869 rokiem, ale tymczasowo przerwał pracę nad nim podczas wojny francusko-pruskiej. Ostatecznie ukończył obraz w 1872 roku.

W starożytnym Rzymie igrzyska gladiatorów były zarówno formą rozrywki dla mas, jak i formą kary śmierci. Gladiatorzy byli zazwyczaj niewolnikami, skazanymi przestępcami lub jeńcami wojennymi, którzy byli zmuszani do trenowania i stawania się wyszkolonymi wojownikami. Na pierwszym planie obrazu Gérôme’a widać zakończenie pojedynku gladiatorów, w którym zwycięski murmillo zabił dwóch innych murmillów i trzyma prawą stopę na gardle retiariusa. Spogląda w górę w stronę tłumu lub być może samego rzymskiego cesarza, prosząc o pozwolenie na dokończenie walki i stracenie leżącego gladiatora.