Dlatego sufizm rozwinął się w jednakowym stopniu wśród sunnitów i szyitów, czerpiąc wiele inspiracji z monastycyzmu chrześcijańskiego i buddyjskiego. Częścią światopoglądu sufickiego jest też wiara w wahdat al-wudżud (jedność rzeczywistości), utożsamiana nieraz z panteizmem.
Sufickie rodzaje dróg prowadzących do Boga: mądrość (al-ma’riafat) miłość (al-muhabbat) bojaźń (al-khawf)
Sufizm ma pewne podobieństwa z hezychazmem, przede wszystkim w kwestiach: rozumienia Boga i jego atrybutów, relacji między człowiekiem i Bogiem oraz metafizyki serca. Sufizm i hezychazm są zgodne, że istota Boga (Al-Dhat, ousia) jest dla człowieka niepoznawalna i charakteryzuje się „całkowitą innością” w stosunku do tego, co człowiek zna. Bóg posiada jednak swoje atrybuty, aktywności lub imiona (Al-Asma al-Husna) powiedzą sufi lub energie, moce, łaskę (energeiai) powiedzą hezychaści.
Historia
Pierwsi sufi pojawili się już w VII wieku w Basrze, jako spontaniczna próba szukania przez wiernych nowej religii kontaktu z Bogiem i poznania Go, choć czasami usiłuje się też wytłumaczyć powstanie sufizmu względami czysto socjologicznymi – reakcją na przepych i dekadencję dworu kalifów z dynastii Umajjadów.