Skrzypce gwoździowe, nagelgeige, harmonika gwoździowa – dawny instrument muzyczny wynaleziony w połowie XVIII wieku. Składa się z drewnianego pudła rezonansowego, do którego przytwierdzone są stalowe pręciki. Dźwięk wydobywa się wskutek przeciągania smyczkiem po pręcikach. W klasyfikacji naukowej instrumentów muzycznych zaliczany jest do idiofonów pocieranych; w praktycznej – do instrumentów smyczkowych.

Budowa i zasada działania W literaturze znaleźć można opisy pojedynczych egzemplarzy skrzypiec gwoździowych. Instrumenty te miały kilka cech wspólnych: drewniane pudło rezonansowe – rezonator, metalowe kołeczki – wibrator, oraz smyczek – incytator. Rozmiar korpusu był różny: od niewielkiego, umożliwiającego trzymanie instrumentu jedną dłonią i przeciąganie smyczkiem po gwoździach drugą, do większego, wymagającego przytwierdzenia do blatu większego mebla i umożliwiającego obsługę dwoma smyczkami. Kształt – od półkolistego do kolistego, niekiedy nieregularny. Cienka płyta rezonansowa wykonana była zazwyczaj z drewna świerkowego. Czasami posiadała jeden lub kilka otworów rezonansowych w formie rozetek. Pręciki, z których wydobywano dźwięk za pomocą smyczka, wykonane były z metalu, drewna lub szkła. Przytwierdzone były prostopadle do płyty rezonansowej, blisko jej zaokrąglonej krawędzi, lub prostopadle do boku korpusu.