W zaborze rosyjskim nie było warunków dla rozwoju spółdzielczości. Rząd rosyjski patrzył z nieufnością na wszelkie poczynania natury społecznej, tworząc dla ruchu społecznego przeszkody natury prawnej. Dopiero od 1906 r. nastąpiła względna swoboda w sprawie zakładania związków spółdzielczychJacek Mroczek, Początki rozwoju spółdzielczości w Polsce, Przegląd Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny, 2012, nr 1..

Regulacje prawne w zakresie spółdzielczości Formy spółdzielczości rolniczej były odmiennie regulowane pod zaborami. W zaborze pruskim obowiązywały ustawy o spółdzielniach uchwalone w 1867 r. Z kolei w zaborze austriackim podobne ustawy pojawiły się w 1873 r., zaś w najwolniej modernizującym się zaborze rosyjskim, dopiero w 1906 r.Piotr Nowak, Krzysztof Gorlach, Rolnicy i spółdzielczość w Polsce: stary i nowy ruch społeczny, Wieś i Rolnictwo, 2025, nr 1.

W pierwszym okresie po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 r. wystąpiły trudności w funkcjonowaniu spółdzielczości, które brały się właśnie z występowania odmiennego prawa na terenach byłych zaborów. W 1919 r.