doszło do wykształcenia trzech dużych ugrupowań:

Zjednoczenie Związków Spółdzielni Rolniczych grupujących wokół siebie związki spółdzielnie hołdujące ideologii Raiffeisena, potem Franciszka Stefczyka wraz z Centralną Kasę Spółek Rolniczych, Unię Związków Spółdzielczych skupiającą związki i spółki systemu Schulzego wraz z Bankiem Związku Spółek Zarobkowych, Związek Spółdzielni Spożywczych, które zrzeszały spółdzielnie spożywcze systemu rochdalskiego.

W 1935 r. Zjednoczenie weszło w skład Związku Spółdzielni Rolniczych i Zarobkowo-Gospodarczych Rzeczypospolitej Polskiej, co nie zmieniło charakteru działalnościZwiązek Spółdzielni Rolniczych i Zarobkowo-Gospodarczych Rzeczypospolitej Polskiej, Encyklopedia PWN, Warszawa 1969..

W ramach organizacji gospodarczej wsi powstawały następujące rodzaje spółdzielni:

kredytowe, w tym oszczędnościowo-pożyczkowe, zbytu i zakupu (rolniczo-handlowe), przetwórcze (mleczarskie i jajczarskie, serowarskie, przechowalnie i przetwórnie owoców i warzyw, gorzelnie itp.), spożywców (rolniczo-spożywcze), różne (pracy, rzemieślnicze, chałupnicze itp.).

Rząd przywiązywał dużą uwagę do ruchu spółdzielczego, czego wyrazem było wspieranie spółdzielni rolniczych poprzez: