Powieść składa się z trzech części (I - Karol, II - Tadeusz, III - Weronika). Autor opisuje postawy mieszkańców Wilna wobec postępującej sowietyzacji miasta i strategie przystosowania do życia w komunizmie, pokazuje zaostrzającą się politykę represji (m.in. wywózki), a także przedstawia cywilizacyjne zagrożenie związane z przyjęciem tej ideologii, tym bardziej dramatyczne, że pojawiające się w przestrzeni tradycji Wielkiego Księstwa Litewskiego, symbolicznie uosabiającego ideał jedności w różnorodności. Komunizm sowiecki pokazany jest jako system walczący z człowiekiem i jego wolnością, przy użyciu represji i "skoncentrowanego kłamstwa" niszczącego więzi społeczne.
Głównym bohaterem powieści jest Paweł, dziennikarz, który nie chce współpracować z okupantem i pracuje jako drwal. Do ważniejszych postaci należy Karol, przyjaciel Pawła, który początkowo również pracuje jako drwal, jednak w miarę upływu czasu stara się zracjonalizować swój stosunek do komunizmu, najpierw przyjmuje posadę nauczyciela w szkole powszechnej, a ostatecznie zajmuje się wykładaniem "zasad leninizmu i stalinizmu", wstępuje do komunistycznej partii Litwy i uczestniczy w sowieckich akcjach propagandowych. Liczni inni bohaterowie starają się szczerze lub cynicznie dostosować do życia w warunkach okupacji.