Oba człony podmiotu towarzyszącego są funkcjonalnie współrzędne i mogą zostać zastąpione szeregiem łącznym: ojciec i córka. Charakterystyczne jest tu także to, że orzeczenie jest uzgodnione z obydwoma członami podmiotu i występuje w liczbie mnogiej. Niemniej forma wyrażenia przyimkowego wskazuje, że mówiący uważa drugi składnik podmiotu za mniej ważny, drugorzędny, „towarzyszący”. Fakt ten może zostać podkreślony orzeczeniem w liczbie pojedynczej.
Przykład: Matka z dziećmi wysprzątała cały dom. (podmiot pogrubiony)
Dawniej jedynie ta ostatnia forma była poprawna. Użycie liczby mnogiej zostało przeniesione do polszczyzny z języka rosyjskiego.
Podmiot zbiorowy Występuje rzeczownik w liczbie pojedynczej, ale zawiera w sobie zbiór osób, rzeczy, np. Cała klasa pojechała na wycieczkę. (podmiot pogrubiony)
Zdanie bezpodmiotowe Istnieją zdania, w których podmiot nie jest bezpośrednio wyrażony.
Przykłady:
Lało. Od rana grzmi i błyska. Zgubiono portfel. Trzeba posprzątać. W powyższych zdaniach nie można określić sprawcy ani wykonawcy czynności. Takie zdania nazywa się bezpodmiotowymi.
Zobacz też
orzeczenie przydawka dopełnienie okolicznik kontrola
Przypisy
Bibliografia
Literatura dodatkowa Zenon Klemensiewicz, Zarys składni polskiej, Warszawa 1963.
Kategoria:Części zdania