Prima pratica i seconda pratica – dwa przeciwstawne terminy muzyczne, które powstały na początku XVII wieku, na kanwie zachodzących wówczas przeobrażeń w muzyce klasycznej i jej pojmowaniu. Dotyczą stylu kompozytorskiego, gustu i istoty przeżycia muzycznego. Claudio Monteverdi i jego brat dla wyjaśnienia istoty tych dwóch pojęć skonfrontowali ze sobą dwa inne: harmonię i orację. Według ich opisu, w stylu prima pratica „harmonia jest panią oracji”, a w seconda pratica „oracja jest panią harmonii”.
W praktyce kompozytorskiej seconda pratica stawiała deklamację i prezentację treści ponad zasadami ścisłego kontrapunktu; sprowadzała się do dużej swobody w wykorzystywaniu niespotykanych wcześniej technik kompozytorskich, których celem było uwypuklenie dramaturgii, m.in. swobodne, intuicyjne wykorzystywanie chromatyki oraz mieszanie modi. Prima pratica była natomiast ściśle podporządkowana palestrinowskiemu kontrapunktowi, w którym tego typu zabiegi były niedopuszczalne. Termin prima pratica bywa utożsamiany ze stile antico, a seconda pratica – ze stile moderno i ich wariacjami.