Pacyfikacja wsi Kruszyna – zbrodnia wojenna popełniona przez żołnierzy niemieckiego Wehrmachtu 4 września 1939 roku, w pierwszych dniach II wojny światowej, we wsi Kruszyna na ziemi częstochowskiej.
2 września 1939 roku do Kruszyny wkroczyły wojska niemieckie. Pododdział 4 DPanc. stanął we wsi na kwaterach. 4 września jeden z Niemców został przypadkowo zabity przez innego żołnierza. Jego koledzy uznali, że został zabity przez polskich partyzantów i przeprowadzili we wsi akcję represyjną. Od kul i wrzucanych do piwnic granatów zginęło kilkudziesięciu Polaków i Żydów. Wśród ofiar były kobiety i dzieci.
Przebieg W okresie międzywojennym Kruszyna znajdowała się 43 kilometry od ówczesnej granicy polsko-niemieckiej. 2 września 1939 roku, w drugim dniu kampanii wrześniowej, żołnierze Wehrmachtu wkroczyli do wsi, nie napotykając żadnego oporu. Niemieckie kolumny przejeżdżały przez miejscowość, kierując się na wschód. 3 września w Kruszynie zakwaterował się pododdział 4 DPanc. W pałacu Lubomirskich ulokował się sztab XVI KA, podczas gdy pozostali żołnierze zajęli kwatery w poszczególnych gospodarstwach. Początkowo Niemcy odnosili się do mieszkańców w sposób poprawny.