Umpa-Lumpasi – fikcyjna rasa postaci występująca w serii Charlie i fabryka czekolady, opartej na oryginalnej książce Roalda Dahla. We wszystkich wersjach historii są przedstawiani jako mali ludzie stanowiący siłę roboczą fabryki czekolady Willy’ego Wonki, a ich wynagrodzeniem są ziarna kakao. Ich wygląd i historia różnią się w zależności od wersji.
Projekt i charakterystyka W pierwszym wydaniu Charlie i fabryka czekolady byli przedstawieni jako afrykańscy Pigmeje, było to źródłem kontrowersji, a w 1970 roku NAACP skrytykowało książkę, twierdząc, że Umpa-Lumpasi mają konotacje niewolnictwa. Roald Dahl utrzymywał, że nie miał intencji rasistowskich, jednak zmienił wygląd postaci, nadając im białą skórę i zmieniając ich miejsce pochodzenia z Afryki na fikcyjną krainę „Lumpaland”. Nowy projekt postaci opracowała brytyjska ilustratorka Faith Jaques.
W filmie z 1971 roku mieli pomarańczową skórę, zielone fryzury przypominające pompadour oraz nosili brązowe koszule i białe ogrodniczki. Wcielili się w nich aktorzy: Rudy Borgstaller, George Claydon, Malcolm Dixon, Rusty Goffe, Ismed Hassan, Norman McGlen, Angelo Muscat, Pepe Poupee, Marcus Powell i Albert Wilkinson.