James Elbert Raney (ur. 20 sierpnia 1927 w Louisville, zm. 10 maja 1995 tamże) – amerykański gitarzysta jazzowy. Ojciec muzyków jazzowych – gitarzysty Douga i pianisty Jona.
Życiorys Wcześnie rozpoczął karierę muzyka. W 1944, mając siedemnaście lat, grał w orkiestrze klarnecisty Jerry’ego Walda. Następnie, ale jeszcze w tym samym roku wyjechał do Chicago, gdzie pracował w lokalnych grupach. W 1948 przez dziewięć miesięcy grał w big-bandzie Woody’ego Hermana. W tym czasie dokonał w Nowym Jorku swoich pierwszych nagrań: Talk a Little Bop z pianistą i pionerem bebopu Alem Haigiem, oraz Extrovert z klarnecistą Buddym DeFranco. Od 1949 występował w orkiestrze Artiego Shawa, z którą też nagrywał. Nierzadko wykonywał partie solowe. „Klejnotem” nazwano jego solo w utworze Fred’s Delight z płyty Artie Shaw and His Orchestra – „1949”. Od 1951 przez prawie trzy lata był członkiem kwintetu Stana Getza, koryfeusza saksofonu tenorowego. Dokonał z nim swoich najlepszych nagrań, które weszły do fonograficznej klasyki jazzu. W tym samym okresie – 1951–1952 i 1953–1954 – współpracował również z wibrafonistą Redem Norvo. Od 1954 do 1960 pracował przede wszystkim z pianistą Jimmym Lyonem, występując w klubie kolacyjnym.