Ogrodnik i jaśniepaństwo, także Ogrodnik i jego chlebodawcy () – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w 1872 roku.
Historia Baśń literacka Ogrodnik i jaśniepaństwo, napisana przez Hansa Christiana Andersena, została po raz pierwszy opublikowana przez wydawnictwo C.A. Reitzel w Kopenhadze 30 marca 1872 roku w zbiorze Nowe Bajki i Opowieści. Trzecia Seria. Nowa [pierwsza] Kolekcja (). Andersen był już uznanym pisarzem, a jego twórczość ewoluowała w kierunku bardziej dojrzałych i refleksyjnych utworów, często zawierających subtelną krytykę społeczną. Przez ostatnie dziesięć lat życia Andersen mieszkał w towarzystwie żydowskiej rodziny Melchiorów, która latem przenosiła się do posiadanego w Rolighed okazałego domu z ogrodem. Posiadłość i relacje przedstawione w baśni przywodzą na myśl Rolighed.
W drugiej połowie XIX wieku Dania przechodziła istotne przemiany społeczne i polityczne. Po klęsce w wojnie z Prusami w 1864 roku i utracie znacznych terytoriów kraj doświadczał kryzysu tożsamości narodowej oraz zmian w strukturze społecznej.