Fonetyka i fonologia Choć gwary Mazowsza bliższego wykształciły do XX w. wiele charakterystycznych cech fonetycznych, Anna Basara już w latach 60. XX w. w przypadku wielu z nich podkreślała przewagę wymowy zgodnej z normą ogólnopolską. Występowanie wielu gwarowych cech fonetycznych nie było już wtedy konsekwentne, często nawet u tego samego informatora. Wiązało się to m.in. z ich postępującym zanikiem i stopniowym zastępowaniem form gwarowych ogólnopolskimi.

Spółgłoski Obszar Mazowsza bliższego, w opozycji do sąsiedniej gwary księżackiej, charakteryzuje się fonetyką międzywyrazową ubezdźwięczniającą, czyli brakiem udźwięcznienia ostatniej spółgłoski wyrazu w pozycji międzywyrazowej: χu̯op na, i̯ak i̯eχau̯, niχt na.

Charakterystyczną dla gwar mazowieckich i małopolskich cechą występującą również w gwarach Mazowsza bliższego jest mazurzenie, czyli wymowa spółgłosek š, ž, č, ǯ jako s, z, c, ʒ, np. varstaty, cfarte, vysu̯em, kasa grycana. Ponieważ mazurzenie już w średniowieczu było odczuwane jako cecha niestandardowa, a w latach późniejszych stało się znamieniem chłopskiego pochodzenia, ulega ono współcześnie postępującemu zanikowi. W przykładzie gwary mazowieckiej z Janówka w gminie Czosnów nagranym na początku XXI w.