thumb|Znak kierunku „krańcówka” do pętli MPK Łódź thumb|Ekspres thumb|Brecha thumb|upright=0.7|Tytka Gwara łódzka – łodzianizmy, słownictwo charakterystyczne dla mieszkańców aglomeracji łódzkiej. W gwarze łódzkiej występują liczne germanizmy, jidyszyzmy oraz zapożyczenia z innych gwar, a w szczególności z poznańskiej i śląskiej.
Przykłady „ajntopf” – obiad z jednego garnka „angielka” – 1) bułka paryska; 2) określenie małej szklaneczki potocznie zwanej literatką „august” – klaun, błazen „bajzel” – bałagan, nieład „bigiel” – deptak, tłoczne miejsce, w szczególności zamknięta dla ruchu część ulicy Piotrkowskiej w Łodzi „brzuszek” – surowy boczek „chachmęcić” – kombinować „chechłać” – kroić tępym nożem „chęchy” lub „chynchy” – krzaki, zarośla „chichry, chichrać się” – śmiech, śmiać się „drygle” – zimne nóżki (potrawa) „ekspres” – zamek błyskawiczny „farfocle” – warzywa w zupie „foliówka” – torebka, torba foliowa, reklamówka „galancie” – dużo, ładnie, dobrze „galanty” – spory, duży „gołda” – wódka „krańcówka” – pętla lub przystanek końcowy linii komunikacji tramwajowej lub autobusowej „kulosy” – nogi „lajpo” lub „limo” – zasinienie pod okiem od uderzenia, podbite oko „lebera” – wątrobianka „leberka” – pasztetowa „migawka” – bilet okresowy MPK (obecnie bilety okresowe w Łodzi wydawane są w postaci