Model topograficzny Freuda (także: pierwsza topika Freuda) – koncepcja aparatu psychicznego opracowana przez Zygmunta Freuda na początku XX wieku w ramach klasycznej psychoanalizy. Zakłada istnienie trzech podstawowych systemów psychicznych: świadomości, przedświadomości i nieświadomości, które różnią się między sobą stopniem dostępności treści psychicznych dla świadomego przeżywania.
Struktura modelu Model topograficzny dzieli psychikę na trzy systemy, z których każdy posiada określony status względem świadomości:
Świadomość (niem. Bewusst) – obejmuje aktualne myśli, spostrzeżenia i wrażenia. Jest to najbardziej powierzchowna warstwa psychiki, dostępna bezpośredniemu doświadczeniu jednostki. Przedświadomość (niem. Vorbewusst) – zawiera treści, które nie są aktualnie uświadamiane, ale mogą się nimi stać bez większych trudności (np. wspomnienia, wiedza dostępna na życzenie). Nieświadomość (niem. Unbewusst) – magazynuje treści niedostępne dla świadomości, głównie wyparte popędy, lęki, pragnienia i wspomnienia. Treści nieświadome działają w sposób dynamiczny i mogą wpływać na zachowanie jednostki, nie będąc przez nią rozpoznawaneLaplanche J., Pontalis J.-B., Słownik psychoanalizy, przeł. E. Modzelewska, H. Stanisławska, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 1996, s.