ISBN 3-86757-015-9).2007: H. Todorova. Durankulak – Territorium sacrum of Kybela in the chora of Kalatis. – In: Ansient Greek Colonies in the Black Sea 2 (Eds. D. Grammenos, E. Petropoulos), BAR – International Series 1675 (1), (Oxford) 2007.. Jest to znana potężna Bogini Matka, występująca już jako Kybele – wariant przyjęty w Azji Mniejszej przez Traków, ich potomków oraz sąsiednie plemiona. Bogini ta była bardziej surowa i bliższa pierwotnym wyobrażeniom pokrewnym bałkańskim boginiom Bendida i Demeter. Ta imponująca rozmiarami świątynia nie ma analogii w Europie i jest jedynym znanym jej jaskiniowym sanktuarium na kontynencie. Na terenie dzisiejszej Bułgarii odkryto również najstarsze w Europie figurki kultowe tej bogini. Sanktuarium znajduje się wewnątrz krasowej niszy jaskiniowej, składającej się z dwóch równoległych pieczar nisko położonych względem poziomu jeziora, przekształconych w długi prostokąt podzielony przegrodą. Zostało odkryte przypadkowo, dopiero po usunięciu zawalonego sklepienia. Podczas wykopalisk odnaleziono: płytę wotywną bogini, kilka czarnofigurowych i czerwonofigurowych greckich kantharosów, fragmenty amfor, uchwyty z pieczęciami i inne artefakty.