thumb|250px|Wojownik chazarski prowadzący jeńca. thumb|250px|Obszar stepu pontyjskiego ok. 650 roku. thumb|250px|Kaganat (kolor jasnoniebieski) i strefy jego wpływów (kolor niebieski) ok. 820 roku.
thumb|250px|Prawdopodobny rozpad państwa Chazarów (kolor niebieski) ok. 1015 roku. thumb|250px|Zasięg kaganatu chazarskiego w latach 650–850. Chazarowie, Kozarowie () – lud koczowniczy pochodzenia tureckiego, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z VI wieku n.e. Tereny zajmowane przez Chazarów rozciągały się na Stepie Pontyjsko-Kaspijskim między północnym Kaukazem, Krymem, Morzem Kaspijskim a rzeką Jaik i Samarą. Trudnili się głównie pasterstwem i handlem, a bogacili na łupieskich wyprawach. Przez ich ziemie prowadziły największe szlaki handlowe z Chin do Europy (jedwabny szlak, szlak radanitów)Wood F.: The Silk Road..., s. 9. oraz szlak północ-południe (od Waregów do Greków)Pipes R.: Rosja carów..., s. 29..
Historia