Kozak – obraz olejny polskiego malarza Józefa Chełmońskiego powstały 1882 roku. Dzieło sygnowane w lewym dolnym rogu "JÓZEF CHEŁMOŃSKI 1892". Obraz należy do kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie.
Historia Obraz należał do etnografów wiązanych z Zakopanym, Bronisława i Marii Dembowskich. Po śmierci Marii w 1922 roku, zgodnie z jej wolą, miał zostać przekazany do Muzeum Narodowego w Krakowie. Wykonawcy testamentu Jadwiga Sienkiewiczówna oraz Józef Mehoffer tymczasowo zatrzymali dzieło w Muzeum Tatrzańskim im. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanym. Po ustanowieniu kuratorium które miało czuwać nad dalszymi losami spadku, dzięki zaangażowaniu pułkownika Tadeusza Korniłowicza (męża Jadwigi Sieniewiczówny) dzieło ostatecznie przekazano we wrześniu 1934 roku do Muzeum Narodowego w Krakowie. Opis Obraz przestawia jeźdźca na koniu w grantowym mundurze z czerwonymi lampasami. Jeździec odwrócony jest do obserwatora plecami. Na plecach ma karabin, przy pasie szablę, a na prawym ramieniu przytroczoną lance kawaleryjską. Dominatom kompozycji jest ciemna sylwetka jeźdźca i konia w centrum obrazu.