Czaryż – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Secemin. Ma status sołectwa.
+Integralne części wsi Czaryż SIMC Nazwa Rodzaj 0145336 Pod Lasem przysiółek
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.
W Czaryżu znajduje się remiza OSP (od 1967).
Historia Nazwy lokalne w dokumentach źródłowych 1376 „Czarzch”, „Czarzis”, „Czarzys”, 1381 „Sczarzirz”, „Szczarziz”, „Szczarzirz”, „Szczarzrziz”, 1385 „Sczarzicz”, 1388 „Czirzycz”, „Sczarin”, 1397 „Czerzesz”, 1398 „Czarzisz”, „Sczerzesz”, 1399 „Sczarzirz”, 1400 „Sczerzysz”, 1423 „Czarysz”, 1466 „Czarzysz”, „Czarzyz”, 1470 „Czarzicze”, 1484 „Czarszysz”, 1496 „Carysch”, 1529 „Sharzycz”. Etymologia nazwy Według Kazimierza Rymuta nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej, to jest imienia „Czażyr”. Podległość administracyjna 1490 powiat krakowski 1508, 1581 powiat lelowski od 1508 parafia Dzierzgów. Kalendarium Własność szlachecka. Od 1376, wieś należała do rycerskiej rodziny herbu Korczak. Pierwszym znanym jej przedstawicielem był Florian z Czaryża.