Harcerstwo w Zawierciu w latach 1939–1945 Harcerze wobec wybuchu wojny Już wiosną 1939 roku harcerze Hufca Ziemi Zawierciańskiej mieli świadomość nadciągającego zagrożenia. W sierpniu tego roku rozpoczęto działania wspierające ewakuację ludności, kopanie rowów obronnych oraz pełnienie służb wartowniczych w mieście. W ostatnich dniach sierpnia harcerze pomagali na dworcu kolejowym, kierując zmobilizowanych żołnierzy do punktów zbiorczych. 1 września 1939 roku, tuż po rozpoczęciu wojny, harcerze nadal prowadzili swoje działania, w tym służbę łącznikową i sanitarną. W kolejnych dniach, po wkroczeniu wojsk niemieckich do Zawiercia, instruktorzy harcerscy i starsi harcerze zaczęli organizować działalność konspiracyjną. Wielu z nich ukryło mundury i zniszczyło dokumenty harcerskie, aby uniknąć represji ze strony okupanta.
Działalność konspiracyjna Już od pierwszych miesięcy okupacji zawierciańscy harcerze włączyli się w działalność konspiracyjną, współpracując m.in. z organizacją „Orzeł Biały” oraz Związek Walki Zbrojnej (ZWZ), a później z Armią Krajową (AK). Kluczową rolę odegrał ostatni przedwojenny komendant hufca, Stanisław Sus, który wspólnie z innymi instruktorami (m.in.