opozycje dorosły:dziecko – kultura:natura; aktywność:pasywność; praca:zabawa; niezależność:zależność), bezrefleksyjnie przenoszony na przeszłość, co prowadziło do anachronizmów i niedostrzegania aktywnej roli dzieciScott 1992; 1999; Pawleta 2009..
Założenia teoretyczne i metodologia Archeologia dzieciństwa przyjmuje, że wiek jest istotnym czynnikiem strukturyzującym relacje i kategorie społeczne oraz tożsamości jednostkowe i grupowe; powinien być ujmowany jako konstrukt kulturowy (wiek społeczny), a nie jedynie kategoria biologicznaSofaer-Derevenski 1994, 10–11; Kamp 2001, 4.. Wiek jest procesualny i splata się z innymi zmiennymi (płeć kulturowa, klasa społeczna, etniczność). Kluczowe jest pytanie o materializowanie się wieku: choć wieku nie można „odkopać”, kultura materialna aktywnie uczestniczy w konstruowaniu kategorii i może manifestować stadia wiekowe (np. w rytuałach przejścia). Ich znaczenie musi być badane kontekstowo, a nie zakładane z górySofaer-Derevenski 1997b, 486; Kamp 2001, 3..