Za panowania Mikołaja I, stały się oficjalną ideologią państwową. Wymagała ona od Cerkwi prawosławnej odgrywania istotnej roli w polityce i życiu, wymagała centralnych rządów jednego autokraty lub władcy absolutnego i głosiła, że naród rosyjski jest wyjątkowo zdolny do zjednoczenia dużego imperium ze względu na szczególne cechy. Podobnie do szerszego „boskiego prawa królów”, władza cesarza byłaby postrzegana jako rozwiązywanie wszelkich sprzeczności na świecie i tworzenie idealnego „niebiańskiego” porządku. Hosking argumentował, że trio „prawosławie, samodzierżawie, narodowość” miało kluczowe wady w dwóch głównych filarach, ponieważ cerkiew była całkowicie zależna i podporządkowana państwu, a koncepcja narodowości była słabo rozwinięta, ponieważ wielu urzędników było a rewolucyjne idee państw narodowych były „stłumionym echem” w systemie, który opierał się na poddaństwie. W praktyce pozostawiło to autokrację jako jedyny realny filar. Pomimo swego słabo rozwiniętego i sprzecznego charakteru, narodowość imperialna „” została przyjęta przez wielu poddanych imperialnych (w tym Żydów i Niemców) i w ten sposób zapewniła pewne wsparcie kulturalne i polityczne dla Imperium.