Rozszerzona nowoczesna synteza? W XXI wieku podjęto próby "rozszerzenia" NSE. NSE wg zwolenników tej koncepcji pomija wiele istotnych czynników, które mogą mieć dramatyczny wpływ na ewolucyjne losy organizmów:
dziedziczenie epigenetyczne (pozwalające na przekaz cech nabytych), efekty rodzicielskie (wpływ rodziców na ich potomstwo), rozwój organizmu, który może zmienić sposób działania genów (evo-devo), a także zjawisko konstruowania nisz ekologicznych, czyli możliwość zmiany środowiska przez organizmy (np. ludzka kultura, która wpłynęła na biologiczną ewolucję naszego gatunku).
Bibliografia
Dobzhansky Theodosius, Nic W Biologii Nie Ma Sensu, jeżeli Nie Jest Rozpatrywane W świetle Teorii Ewolucji , Filozoficzne Aspekty Genezy translated by Grzegorz Malec 2022, vol. 19, no. 1 pp. 93-108, https://doi.org/10.53763/fag.2022.19.1.197 Dunbar R., Ewolucja, PWN, Warszawa, 2020. Gould S.J.,The structure of evolutionary theory, Harvard UP, 2002.(Szczególnie rozdział 7). Łomnicki A., Ekologia ewolucyjna, PWN, Warszawa, 2013. Müller G.B., Dlaczego rozszerzona synteza ewolucyjna jest niezbędna, „Filozoficzne Aspekty Genezy”, 15, 2021, s. 371–413, DOI:10.53763/fag.2018.15.155 [dostęp 2025-10-15]. Mayr E.