statistique będą tylko odstępstwami od prototypu niosącymi cechy wynikające z historycznego rozwoju tych języków.
Prototypy w większości przypadków są równe formom łaciny ludowej, ale nie są z nimi tożsame. Przykładowo prototypem fr. terre, hisz. tierra i wł. oraz por. terra jest terra. Końcówka -e jest tylko charakterystyką j. fr., podczas gdy dyftong ie jest charakterystyką j. hisz. Prototyp terra wygląda jak wyraz łaciński, portugalski i włoski, ale taki nie jest. Gdyby dyftong ie był cechą także włoskiego i francuskiego, wtedy prototypem byłoby *tierra, a nie terra.
Prototypy muszą ponadto być zgodne z wyrazami pochodnymi. Przykładowo, gdyby przy określaniu prototypów nie uwzględniano wyrazów pochodnych, to prototypem hiszpańskiego tiempo, włoskiego i portugalskiego tempo, francuskiego temps byłoby *tempus lub (po wyłączeniu francuskiego) *tempo. Ponieważ jednak przymiotnikiem od tych wyrazów występującym w językach kontrolnych jest temporal (lub jego warianty) to szukanym prototypem jest tempore. Prototyp tempore po dodaniu sufiksu -al daje temporal.