Pacyfikacja Dąbia – masowa egzekucja przeprowadzona przez niemieckie formacje policyjne i wojskowe 15 stycznia 1945 r. na terenie krakowskiej dzielnicy Dąbie, wskutek której śmierć poniosło 79 osób. Był to ostatni zbiorowy mord dokonany w Krakowie przed wycofaniem się niemieckiego okupanta z miasta.

Tło historyczne W drugiej połowie 1944 roku niemieckie władze okupacyjne traciły kontrolę nad Generalnym Gubernatorstwem. 12 stycznia 1945 roku Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę z przyczółku pod Baranowem Sandomierskim, zmuszając Wehrmacht do odwrotu. Kraków znajdował się na zapleczu frontu, co skłoniło okupanta do szczególnej czujności, w tym zaostrzenia represji wobec ludności cywilnej.

Dąbie, jako dzielnica robotnicza z infrastrukturą o znaczeniu strategicznym (koszary, magazyny, mosty, linie kolejowe, pobliskie lotnisko), było postrzegane jako potencjalne zagrożenie. W przeszłości część mieszkańców współpracowała z sowieckimi grupami dywersyjnymi, m.in. z Leonidem Czetyrką ps. „Czarny”. W rejonie ul. Kosynierów miała miejsce potyczka, w której zginęli członkowie GL Franciszek Czekaj i Jan Kasperkiewicz. Aktywny był także oddział ŻELBET-u pod dowództwem Adama Żuwały ps.