thumb Łysak purpurowy (Gymnopilus purpuratus (Cooke & Massee) Singer) – gatunek grzybów należący do rodziny Galerinaceae.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Gymnopilus, Galerinaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1890 roku Mordecai Cubitt Cooke i George Edward Massee, nadając mu nazwę Agaricus purpuratus. W 1955 r. Rolf Singer przeniósł go do rodzaju Gymnopilus. Polską nazwę zarekomendowała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym.
Morfologia Kapelusz Średnica do 50 mm, wypukły, pokryty brodawkowatymi włókienkami lub matowymi, czerwonawofioletowobrązowymi. Blaszki Przyrośnięte, wykrojone z ząbkiem, w stanie suchym intensywnie rdzawo-czerwone. Ostrza tej samej barwy Trzon Wysokość 8–35 mm, grubość 3–5 mm, bardzo ciemny, purpurowo-czerwony, wygięty ku górze ponad brzegiem kapelusza, włóknisty do podłużnie prążkowanego. Brak widocznych pozostałości osłony. Miąższ Fioletowy. Wysyp zarodników Jasnordzawy. Cechy mikroskopowe Zarodniki elipsoidalne do migdałowatych;