Aerozole, które dostały się do atmosfery, zredukowały promieniowanie słoneczne docierające do powierzchni Ziemi, powodując zimę wulkaniczną i globalne ochłodzenie trwające kilka lat. Spowodowało to klęski głodu i nieurodzaje w Europie oraz innych regionach, choć dokładna skala anomalii temperaturowych i ich konsekwencji pozostaje przedmiotem dyskusji. Erupcja mogła przyczynić się do zapoczątkowania małej epoki lodowej, okresu ochłodzenia trwającego kilka wieków.
Przed ustaleniem miejsca erupcji, badania rdzeni lodowych na całym świecie wykazały zwiększone stężenie siarczanów około 1257 roku, co stanowiło mocny dowód na dużą erupcję wulkaniczną w tamtym czasie. W 2013 roku naukowcy powiązali historyczne zapisy dotyczące wulkanu Samalas z tymi danymi. Zapisy te, sporządzone przez świadków wydarzenia, zachowano w kronikach „Babad Lombok”, spisanych na .