Odbiór i analiza Powojenna cenzura wymusiła znaczne zmiany w treści powieści, z której autorka usunęła znaczne partie tekstu, a inne przepisała. Akcja pierwowzoru toczy się w międzywojennej Polsce od Bielska-Białej (Bielsko-Biała jako jedno miasto powstała dopiero w 1951 roku) i Skoczowa poprzez Lwów do Wołynia; akcja powojennych edycji jest geograficznie bardziej ograniczona i na wschodzie kończy się w Przemyślu, w okolicach powojennych granic wschodnich kraju (aby ukryć przed dziećmi fakt zmiany granic). Z mniej oczywistych przyczyn ograniczono także podróż na Zachód (w I wydaniu bohaterowie docierają do Katowic, w II tylko do Strzemieszyc). Zniknął też wątek krytyczny w stosunku do „bolszewików”, ale także i Niemców.
Edycje późniejsze, po transformacji ustrojowej lat 90., przywróciły oryginalną treść, zachowując jednak (lub kontynuując) poprawki stylistyczne, które wprowadziła sama autorka do II i III wydania (usunięto np. rasistowskie epitety typu „murzyńska morda”). Poprawki stylistyczne w powojennych częściach zostały ocenione pozytywnie;