Znajomość szlaku – w niektórych krajach, np. w Polsce i w Niemczech, aby maszynista mógł prowadzić pociąg po linii kolejowej, musi posiadać znajomość szlaku. Oznacza to, że odbył jazdy po danym odcinku podczas których zapoznawał się z infrastrukturą (sygnalizacją, układem torowym, warunkami miejscowymi).
W Unii Europejskiej przepisy dyrektywy 2007/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie przyznawania uprawnień maszynistom prowadzącym lokomotywy i pociągi w obrębie systemu kolejowego Wspólnoty narzucają obowiązki w zakresie znajomości infrastruktury po której maszynista będzie się poruszał oraz znajomości trasyArt. 13 ust. 2, art. 23 ust. 6, art. 25 ust. 3 oraz zał. III i zał. VII do Dyrektywa 2007/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie przyznawania uprawnień maszynistom prowadzącym lokomotywy i pociągi w obrębie systemu kolejowego Wspólnoty .
Znajomość szlaku jest elementem procesu planowania i realizacji przewozu w przedsiębiorstwie kolejowym. Mimo powstawania nowych technologii wspomagających maszynistę i wizualizujących trasę pociągu (np. ETCS) nie rezygnuje się z wymogu posiadania znajomości szlaku.