Tło W reakcji na pełnoskalową inwazję Rosji na Ukrainę państwa UE oraz partnerzy (w tym m.in. G7) przyjęli sankcje sektorowe obejmujące m.in. ograniczenia importu rosyjskiej ropy drogą morską oraz mechanizm pułapu cenowego, który uzależnia możliwość świadczenia usług (np. transportowych, brokerskich, technicznych i ubezpieczeniowych) od tego, czy handel odbywa się poniżej ustalonego limitu ceny. Embargo UE na morski import rosyjskiej ropy weszło w życie 5 grudnia 2022, a dla większości produktów naftowych – 5 lutego 2023.
W ujęciu historycznym praktyki określane jako shadow fleet / dark fleet były opisywane także w odniesieniu do innych państw objętych sankcjami (m.in. Iran, Korea Północna i Wenezuela), a samo pojęcie bywało wcześniej łączone szczególnie z przypadkami „znikania z systemów śledzenia” poprzez wyłączanie transponderów śledzących pozycję jednostek.
Według analiz instytucji UE, po wprowadzeniu sankcji związanych z eksportem energii Rosja zwiększyła skalę i złożoność działań omijających ograniczenia, rozwijając flotę jednostek pozostających poza kontrolą i standardami typowymi dla rynku zdominowanego przez dostawców usług z państw UE/G7, w tym poprzez transfery zarządzania, rejestracji i wykorzystywanie starszych jednostek pływających.