Dzieci i ryby głosu nie mają – polskie przysłowie (fraza zdaniowa) używane jako upomnienie, że dziecko obecne przy rozmowie dorosłych powinno być cicho i nie zabierać głosu bez pytania. Występuje również wariant „Ryby i dzieci głosu nie mają”.
Znaczenie i użycie W ujęciu leksykograficznym przysłowie odnosi się do sytuacji, w której dziecko wtrąca się do rozmowy starszych i zostaje uciszone normą, że „niepytane” nie powinno zabierać głosu.
Powiedzenie bywa przywoływane w kontekstach wychowawczych jako skrótowy komunikat o hierarchii rozmowy (pierwszeństwie dorosłych) i oczekiwaniu milczenia ze strony dziecka.
Warianty i modyfikacje W praktyce językowej notuje się wariant przestawny (Ryby i dzieci głosu nie mają) oraz liczne modyfikacje, tworzone doraźnie dla podkreślenia analogicznej zależności (np. „dziewczynki i ryby głosu nie mają”, „pracownicy i ryby głosu nie mają”, „żaby i ryby głosu nie mają”).
Interpretacje i odbiór W literaturze przedmiotu przysłowie bywa wskazywane jako przykład utrwalonej we frazeologii postawy podporządkowania dzieci dorosłym (wiązanego m.in. z pojęciem adultyzmu).