Jest to rozpatrywane jako element naturalnej bariery przeciwzakaźnej organizmu, oparty na współdziałaniu mikrobioty z barierą nabłonkową i lokalnymi warunkami środowiska.
Mechanizmy Mechanizmy oporności kolonizacyjnej opisuje się zwykle jako bezpośrednie (zależne głównie od interakcji między drobnoustrojami) oraz pośrednie (z udziałem odpowiedzi gospodarza, w tym odpornościowej).
Mechanizmy bezpośrednie Do najczęściej wymienianych mechanizmów bezpośrednich należą: konkurencja o nisze i zasoby – mikrobiota zużywa dostępne składniki odżywcze oraz zajmuje miejsca adhezji, ograniczając „przestrzeń ekologiczną” dla drobnoustrojów napływowych, wytwarzanie związków hamujących – część mikroorganizmów wytwarza substancje ograniczające wzrost innych (np. bakteriocyny), a także metabolity (m.in. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe), które mogą modyfikować warunki środowiska (np. pH) lub ekspresję czynników zjadliwości patogenów, modyfikacja metabolitów gospodarza – przykładem jest przemiana kwasów żółciowych przez bakterie jelitowe;