Realizacja postulatów zawartych w Manifeście PKWN znalazła swój wyraz w aktach prawnych regulujących przebudowę struktury własności ziemi. W ich wyniku doszło do parcelacji wielkich majątków ziemskich oraz przekazania gruntów bezrolnym, małorolnym i robotnikom rolnym. Proces ten w istotny sposób zmienił strukturę agrarną kraju, prowadząc do znacznego rozdrobnienia gospodarstw chłopskich oraz zaniku ziemiaństwa jako odrębnej grupy społecznejDekret z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska. Dz.U. 1946 nr 49, poz. 279..
Kształtowanie ustroju rolnego w pierwszych latach powojennych odbywało się w warunkach daleko posuniętej ingerencji państwa w stosunki własnościowe na wsi. Obok indywidualnych gospodarstw chłopskich zaczęły powstawać jednostki państwowe, które przejęły znaczną część gruntów pochodzących z rozparcelowanych majątków ziemskich oraz mienia poniemieckiego. W ten sposób, obok sektora prywatnego, ukształtował się sektor państwowy w rolnictwie, który w założeniach władz miał stanowić wzorzec nowoczesnej, uspołecznionej gospodarki rolnejIzabela Hasińska, Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych za wywłaszczone nieruchomości, Kwestia agrarna : zagadnienia prawne i ekonomiczne, 2016, s. 127-141. .