Jej uchwalenie należy postrzegać w kontekście narastającego kryzysu gospodarczego lat osiemdziesiątych oraz wyraźnego przewartościowania dotychczasowej polityki państwa wobec wsi, opartej wcześniej na ideologicznie motywowanej preferencji sektora uspołecznionego.

Do momentu wejścia w życie omawianej ustawy sytuacja prawna indywidualnych gospodarstw rolnych charakteryzowała się znacznym stopniem niepewności. Obowiązująca od 1971 r. ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych miała charakter nadzwyczajny i przejściowy, oparty na administracyjnym trybie regulowania stosunków własnościowych. Choć doprowadziła ona do formalnego uporządkowania wielu stanów faktycznych, jednocześnie utrwalała szczególny, odmienny od ogólnych zasad prawa cywilnego, reżim ochrony własności ziemi rolnej należącej do rolników indywidualnych. W efekcie własność ta nie była w pełni równorzędna z innymi formami własności prywatnej.