mały|451x451px|Sąd Ostateczny z cerkwi z Mszańca w obwodzie lwowskim z 1560 roku. Muzeum Narodowe we Lwowie imienia Andrzeja Szeptyckiego. Ukraina Kompozycja ikony Sądu Ostatecznego (gr. Δευτέρα Παρουσία, ru. Страшный суд «Porażający sąd») ukształtowała się w okresie średniobizantyńskim i poza drobnymi szczegółami zachowała niezmieniony układ do czasów współczesnych.

Najstarsze wyobrażenie zawierające opis takiego obrazu pochodzi z pisma Maniego z III wieku. Za najpełniej zachowane, bizantyńskie przedstawienie uważana jest mozaika w Torcello z XII wieku.

Formy twórcze Na historycznych terenach Bizancjum i częściowo na Rusi utrwaliła się forma majestatyczna. Cerkwie pokrywane były przez ikonografów mozaiką bądź freskami, które stanowiły spójny program teologiczny.

Z okresu XV-XVII wieku zachowało się ponad 60 zachodnioruskich ikon tablicowych, w tym 17 na terenie obecnej Polski. Stosowano technikę tempery na drewnie lub drewnie obciągniętym płótnem. Podłożem były dwie do czterech deski lipowe, powleczone zaprawą kredową i łączone drewnianymi szpongami. Istotne dla uwypuklenia „boskości” fragmenty kompozycji często złocono.