Rozwiązanie to wpisywało się w szerszą politykę agrarną państwa, zmierzającą do wzmocnienia gospodarstw chłopskich i ograniczenia dominacji wielkiej własności ziemskiej. W praktyce jednak skala wykupu pozostała ograniczona – do 1939 r. z tej możliwości skorzystało około 6 tys. dzierżawców, co świadczy zarówno o barierach ekonomicznych, jak i o ograniczonej efektywności tego instrumentu w realiach II Rzeczypospolitej.
Dzierżawa po II wojnie światowej Charakter reformy rolnej, określony w Manifeście Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 1944 r., zakładał zasadniczą przebudowę struktury agrarnej poprzez parcelację wielkiej własności ziemskiej i utworzenie licznej grupy drobnych gospodarstw chłopskichDekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Dz. U. 1944 nr 7, poz. 17.. Reformie tej przyświecał cel likwidacji obszarnictwa jako podstawy przedwojennego systemu rolnego oraz wzmocnienia społeczno-ekonomicznej pozycji małorolnych i bezrolnych chłopów. W konsekwencji przyjętych założeń doktrynalnych i politycznych nie przewidywano istotnej roli dzierżawy jako trwałej formy użytkowania gruntów rolnych.